Hong Kong en Shanghai

Home / Nieuws / Hong Kong en Shanghai

Hong Kong en Shanghai

‘Snel veranderende retailwereld’

Voor mijn werk reis ik soms af naar interessante landen en steden. Mijn bezoek aan China gaf me inzicht in de snel veranderende retailwereld.

De retailwereld in China is heel digitaal en wordt gedomineerd door twee grote techbedrijven: Alibaba en Tencent. Net als in Amerika, voeren deze bedrijven de strijd om de consument en zijn data. Om hier meer over te weten te komen bezocht ik Hong Kong en Shanghai. In laatstgenoemde stad ging ik naar de C-star beurs. Deze grote retailbeurs is verdeeld over een paar grote hallen met aparte afdelingen voor Vending en Hospitality. Ik hoopte er een paar interessante contacten met grotere leveranciers en retailers op te doen.

Natuurlijk heb ik ook een bezoek aan Beijing overwogen. Ik ben namelijk zeer benieuwd naar die ‘nieuwe’ 7Fresh van JD.com, welke onderdeel is van Tencent. Deze internetgigant is het antwoord van Alibaba en de tegenhanger van de Chinese Hema. Maar ik ga voor de retail, dus koos ik voor Shanghai en Hong Kong. Keuzes maken hoort er nu eenmaal bij, zeker in deze wereld waar tegenwoordig op het gebied van retail zoveel te zien en te beleven is!

Nieuwe distributievormen

Denk je aan China in combinatie met retail, dan denk je al snel aan Alibaba. Die gigant waarvan topman en oprichter Jack Ma heeft aangegeven om op te stappen in 2019. Velen denken dat deze internetgigant de wereld van retail kapot gaat maken. Een andere mogelijkheid zou natuurlijk kunnen zijn dat deze gigant kan inspireren tot nieuwe bedrijfsmodellen. Bedenk maar eens wat je allemaal kunt doen met data en nieuwe distributievormen. Een van die distributievormen is ‘Ling Shou Tong’ (Tmall Corner Store). Dit systeem biedt onafhankelijke winkeliers marketing-, distributie- en trainingsmogelijkheden. Alibaba wil de deelnemende winkeltjes omtoveren tot ‘smart stores’ waar consumenten betalen door hun gezicht te scannen en in de winkel gescande producten thuis te laten bezorgen.

Technische innovaties

Bij China denken we vaak aan namaak of alternatieve consumentengoederen. Ze produceren hun eigen auto’s, telefoons, laptops etc., maar alles is gebaseerd op Koreaanse of Amerikaanse ontwerpen. De achterkant van een BMW 5 combineren met de voorkant van een Mercedes E-klasse, waarom ook niet? Hoewel de Chinezen graag van de Europeanen leren, oftewel ‘lenen’ (ik spot zelfs een namaak Flying Tiger winkel), kunnen we zeker van hen leren. Niet alleen op het gebied van eten of vervoer, maar denk ook eens aan technische innovaties. Of hoe we het gebruik van onze mobiel beter integreren in ons dagelijks gebruik. De Chinees is namelijk versmolten met zijn mobiel. Hoewel de Chinezen zich suf shoppen op het internet, het liefste op hun mobiel, zijn ze dol op winkels. Veel winkels. Luxe winkels. Die winkels bezoeken ze bijvoorbeeld na het zien van een modeshow op Taoboa, de Chinese online marktplaats van internetgigant Alibaba. Op die website kun je interactief kleding shoppen en bestellen. Of je zoekt een bepaald kledingstuk op en wordt doorverwezen naar een van de luxe malls van Shanghai of Beijing.

Hong Kong

Mijn trip begint in Hong Kong. Een stad die je echt gezien moet hebben! De Engelse invloeden zijn er tot op de dag van vandaag nog zichtbaar, daarom doet de stad vrij westers aan. Je kunt er heerlijk eten en drinken, zowel op straat als bij de vele fantastische restaurants. Ik at bijvoorbeeld op indrukwekkende hoogte in de Ozone Skybar met een fantastisch uitzicht over de skyline van Hong Kong. Voor gezellig ouderwets borrelen kun je terecht bij Joe Banana’s. Hong Kong is een stad van diversen, dat mag gezegd worden. Maar vergeet niet dat Hong Kong een van de duurste steden ter wereld is om te wonen en dus om te retailen. De m2 prijzen voor de huur rijzen de pan uit.

Prachtige winkelcentra

Wat mij als vakidioot natuurlijk opvalt, is de hoeveelheid aan prachtige winkelcentra en winkels met de bekende westerse merken. Nog steeds vindt 80% van de retail aankopen in China in een winkel plaats. Een mooie winkel en fijne shopervaring zal daar zeker aan bijdragen. Ik moet toegeven dat ik enigszins teleurgesteld was, dat naast al die pracht en praal er niet direct hele bijzondere en innovatieve concepten te zien zijn. Het is veel van hetzelfde. Ken je de uitdrukking: ‘Geef het volk je brood en spelen’? Maar het brood moet zich toch doorontwikkelen en de spelen gaan vervelen als ze zichzelf niet blijven vernieuwen, toch? De Chinees meet zich in Hong Kong zeker aan de standaard en die is luxe. Of je nu Pacific Mall (*Admiralty) bezoekt, The Landmark of IFC Mall: het zijn de Europese ontwerpers en westerse merken die hier de boventoon voeren.

Winkels met urban concept

Tussen Roberto Cavalli, Lane Crawford, BVLGARI en SHISEIDO, viel bij IFC Mall de recent geopende Kiehl’s op. En daarmee meteen het vergelijk met de Nederlandse winkelstraat met Lush en de nieuwe Etos. Hoewel Kiehl’s slechts 1 Nederlands distributiepunt heeft, zou er naar mijn mening prima ruimte voor zijn in de grotere steden. Maar daar ligt ook het gevaar van andere Aziatische ketens zoals Aesop, Dr. Jart en Malin+Goetz. De Kiehl’s winkel viel me op omdat in al de glitter & glamour van Prada, het Italiaanse Pucci of het moderne Chloe, Kiehl’s het onderscheid weet te maken met hun urban winkel. In de Benelux heb ik met opdrachtgevers regelmatig de discussie of een meer of minder urban uitstraling wenselijk is. Zijn we niet een beetje klaar met die betonnen vloeren, house balies, emaille lampen en hipster-communicatie? NRC Handelblad schreef ooit in een artikel over dat we het vanzelf beu zouden worden als alles op elkaar begint te lijken. Maar misschien zijn we in Hong Kong de Chinezen wel voor.

Gezellige metropool

Daarnaast kun je in Hong Kong straten vinden met alleen maar winkels. Causeway Bay, Central of Sham Shui Po, voor als je een soort van miljoen mediamarktjes bij elkaar wilt zien. Echte innovaties vind ik er niet. De Apple Store valt me al niet eens meer op, want welke is nu beter, groter, mooier….? Wat me wel opvalt in Hong Kong is een foodretailer: City Super met zijn stad-foodmarket. Naast Log-On en Cooked Deli zou je in eerste instantie denken dat dit een vreemde eend in de bijt is. Maar dit is gelijk aan wat de Hema doet, of La Place. Het is inderdaad een mooie winkel, maar vernieuwend? Nee. Wel weer urban. Ik vraag me af of dit dan de volgende stroming is die we hier gaan zien. In Hong Kong verbaas je je over de massa, het eten en over hoe gezellig een metropool kan zijn. O ja, ben je bij IFC Mall, drink dan een kopje koffie bij Arabica. Een heerlijke no-nonsens koffiezaak.

Ander bestuur

Vervolgens reis ik door naar Shanghai. Mijn verwachtingen van de retailbeurs zijn hoog. Maar voordat ik naar de beurs ga, duik ik natuurlijk de stad in. De dissonantie is er merkbaar. Het vrije westerse Hong Kong tegenover een conservatiever Shanghai. Allebei in hetzelfde land gelegen maar met een ander bestuur, dat zie je terug in de winkelstraten. Dit zorgde er misschien wel voor dat ik meer onder de indruk was van Shanghai dan van Hong Kong. Je bent echt in een ander deel van het land en als je geen Chinees spreekt,  dan wens ik je veel succes. Hopelijk ben je creatief met handgebaren.

Enorm aanbod vermaak en retail

Maar wat een ongelofelijk indrukwekkende stad zeg! De strijd tussen het communistische regime en de verhipping en verwestersing van vooral de jonge Chinezen is er merkbaar. Het delen van auto’s, fietsen, gereedschap of huizen is er niet onbekend. Maar misschien kan dat ook niet anders in zo’n metropool. Je zult je zeker verbazen over het centrum en het enorme aanbod aan vermaak en retail. Het klopt inderdaad dat de winkelcentra weer dezelfde merken als in Hong Kong verkopen, maar hier hebben ze op een andere manier werk gemaakt van het ontwerp en de uitvoering. Dit zie je terug in de winkelcentra. Zo heb ik bijvoorbeeld een uur staan kijken naar de roltrappen en liftschachten van ‘New World Shopping Mall’. Het is prachtig om te zien hoe deze een esthetisch onderdeel zijn van de totale ervaring. Bezoek ook Shanghai’s eigen IFC Mall: het gigantische Globar Harbour. De 5 verdiepingen hoge glijbaan in het warenhuis Printemps neem ik voor lief, maar ik geloof dat de Chinezen gewoon lekker doen wat ze zelf willen.

Tijd om te winkelen

De middag heb ik besteed aan het struinen door Nanjing Road en Huaihai Road. Je vindt er weer de bekende merken aan de gevels, maar de lichtreclames maken het tot een attractie op zich. Hier bevinden zich de grote merken met hun flagshipstores. Het zijn er te veel om op te noemen, maar de echte shopper komt er zeker aan zijn trekken. Neem wel de tijd, vooral in het weekend is het er megadruk. Een beetje doorlopen is dan lastig. Vergeet ook niet de historische trekpleister The Bund, een promenade in het centrum met koloniale bouwwerken en een uitzicht op de wolkenkrabbers aan de andere kant van de rivier. De hoeveelheid vestigingen van Mini-So vallen me op. Dit is China’s eigen fun en discount winkel, vergelijkbaar met Flying Tiger en Lagerhaus. Hier zie je dat de Chinezen net als zoveel Aziaten dol zijn op kleine hebbedingetjes.

C-star beurs

Dan is het moment aangebroken voor de C-star beurs. Waar ik in het verleden na een beursbezoek nog wel eens teleurgesteld weer naar huis vertrok, zijn mijn verwachtingen hoog. Op andere beurzen ontwijk ik nog wel eens ‘de China hoek’, met name vanwege de LED, pos-displays, elektronic pricetags en kleurhangers met gratis logo. Dit ontwijken is geen optie, maar ook nu zie ik eigenlijk geen noviteiten. Dan raak ik geïnteresseerd: 3 van de 5 hallen tonen dat de Chinees niet alleen de traditionele fysieke winkel bezoekt, maar daarnaast graag winkelt bij vending machines. Ik kwam deze apparaten al tegen op meerdere plekken: werkelijk alles is uit een vending machine te halen. Zo heb ik ze gezien met een aanbod aan ijs, lippenstift, haarbandjes, paraplu’s, zonnebrillen en zelfs warme (gezonde) maaltijden. Alles aangesloten op bijvoorbeeld Alipay. Snel, gemakkelijk en interactief.

Zonnebril uit een machine

Ik kon het niet laten om dit zelf uit te proberen en besloot een zonnebril aan uit een vending machine aan te schaffen. Een camera scant mijn gezicht, met een scrollmenu kan ik live de laatste modelletjes uitproberen en zodra ik betaald heb, ploft de bril in het uitneemvakje. Makkelijk zeg! Een veelgehoorde klacht van retailers in vooral de grotere steden is het gebrek aan goed opgeleid personeel. Is dit dan misschien de oplossing? Gaan we volledig digitaal via de Alibaba’s en blijft dit dan nog over van fysieke retail? We zagen al eerder beelden van het wokrestaurant zonder personeel, maar nu kunnen we in een automaat zelf onze salades samenstellen. Bizar. In het verlengde van de kleinere vending machines zien we ook grotere varianten. Complete onbemande supermarktjes. Je komt binnen via een handscan of een irisscan. Zo voorzien steeds meer Chinese foodretailers in de 24-uurs behoefte van de consument en kan men bovendien relatief veel plekken bedienen.

Mijn bezoek aan deze twee geweldige steden en de C-stars beurs gaf me inzicht in de fascinerende en snel veranderende retailwereld. En daarmee werd het een hele interessante reis!

Eef Luchies